Dağdan gelen suyun özel kanallar aracılığıyla değirmene yönlendirilmesiyle çalışan sistemde, suyun gücü taş çarkları döndürerek öğütme işlemini gerçekleştiriyor. Geleneksel taş mekanizmasıyla faaliyetini sürdüren değirmenin, yıllar içinde bazı bakım ve onarımlar görmesine rağmen çalışma sisteminin büyük ölçüde korunarak günümüze ulaştığı belirtiliyor.

Özellikle kış aylarında su debisinin artmasıyla daha aktif çalışan değirmen, günümüzde de bölge halkı tarafından kullanılmaya devam ediyor.

Çevredeki vatandaşların ifadelerine göre değirmenin geçmişinin yüzlerce yıl öncesine dayandığı ve bölge halkı tarafından uzun yıllardır kullanılmaya devam ettiği ifade ediliyor. Vatandaşlar, burada öğütülen unun doğal olması nedeniyle hâlâ tercih edildiğini söylüyor.

Vatandaşlardan Sadıka Koçyiğit, “Büyüklerimiz buranın çok eski olduğunu anlatırdı. Çocukluğumuzdan beri buranın çalıştığını görürüz. Hâlâ aktif olması bizim için önemli. Tamamen su gücüyle çalışıyor, elektrik kullanılmadan dönüyor. Yazın su azaldığında yavaşlıyor ama kış aylarında daha güçlü çalışıyor. Burada öğütülen unun tadı da farklı oluyor” dedi.

Özellikle kırsal mahallelerde geleneksel üretim yöntemlerinin giderek azaldığı günümüzde, Balcılar Mahallesi’ndeki su değirmeni hem geçmişin izlerini taşıyor hem de doğal üretim anlayışını yaşatmaya devam ediyor. Bölge halkı, yıllardır kullanılan değirmenin korunarak gelecek nesillere aktarılmasını istiyor.

Köyceğiz’deki su değirmeni, geleneksel üretim yöntemlerini yaşatmasının yanı sıra bölgenin kültürel mirasları arasında gösteriliyor.

Muhabir: Özlem Arslan