Muhabir: Özlem Arslan
Yüzyıllardır sürdürülen ipek böcekçiliğinde süreç, yumurtadan çıkan küçük larvaların dut yaprağıyla beslenmesiyle başlıyor. Sadece dut yaprağı tüketen ipek böcekleri, büyüme dönemlerinde birkaç kez deri değiştiriyor. Üreticilerin “uyku dönemi” olarak adlandırdığı bu süreçlerde böcekler birkaç gün boyunca hareketsiz kalıyor. Gelişimlerini tamamlayan böcekler ise ağızlarından salgıladıkları ince ipek lifleriyle kendi kozalarını örüyor.
Pınarköy Mahallesi’nde ipek böceği yetiştiriciliği yapan Birsen Çetin, sürecin büyük emek ve dikkat gerektirdiğini belirterek, “İpek böceklerini küçükken alıyoruz. Yaklaşık 40 gün boyunca dut yaprağıyla besliyorum. İlaçlı dut yaprağı verirsek böcekler ölüyor. Bu yüzden yaprakları seçerken çok dikkat ediyoruz” dedi.
Böceklerin sıcak ortamda tutulmasının önemli olduğunu ifade eden Çetin, “İpek böceklerinin üşümemesi için bulundukları odaya soba kurdum. Havalar serin olduğunda sobayı yakıyorum. Sıcak ortamda daha iyi besleniyorlar ve vücut ısılarını koruyorlar” diye konuştu.
İpek böceklerinin oldukça hassas canlılar olduğunu vurgulayan Çetin, “Böceklerin yanına parfümlü girmiyoruz. Keskin kokular ve kimyasallar zarar verebiliyor. Bu nedenle bakım sırasında çok dikkatli davranıyoruz” ifadelerini kullandı.
İpek böceklerinin gelişim sürecinde uyku dönemleri yaşadığını söyleyen Çetin, “Yaklaşık 3 gün uykuya yatıyorlar. Bu süreçten sonra yeniden hareketlenip koza yapmaya başlıyorlar” dedi.
Koza hasadına başladıklarını belirten Çetin, “Çocuklarımla ve işçilerle birlikte kozaları toplamaya başladık. Farelerin kozaları yemeye başladığını görünce vakit kaybetmeden toplamaya başladık” şeklinde konuştu.
Koza içerisindeki dönüşüme de değinen Çetin, “Koza içinde bulunan böcek zamanla kelebeğe dönüşüyor. Bir süre sonra kozayı delerek dışarı çıkıyor” dedi.
Toplanan kozalar daha sonra ipek üretiminde kullanılmak üzere satışa sunuluyor. Kozalar sıcak suyla işlenerek içlerindeki uzun ipek lifleri ayrıştırılıyor ve ipliğe dönüştürülüyor. Elde edilen doğal ipek iplikler; eşarp, şal, kravat, gömlek, elbise, halı, ev tekstili ürünleri ve çeşitli el sanatlarının yapımında kullanılıyor. Türkiye’nin farklı bölgelerindeki ipek işleme tesislerine gönderilen kozalar, işlenerek ekonomiye kazandırılıyor.
Pınarköy Mahallesi’nde sürdürülen ipek böcekçiliği, hem geleneksel üretim kültürünün yaşatılmasına katkı sağlıyor hem de aile bütçesine ek gelir oluşturuyor.