Muğla’nın ilk Belediye Başkanı Hacı Süleyman Efendi tarafından 1885 yılında iftar ve sahur vakitlerini bildirmek amacıyla yaptırılan Saatli Kule, aradan geçen 141 yıla rağmen işlevini koruyor. Dönemin ünlü ustalarından Rum Konstantin oğlu Filvari Usta’ya yaptırılan kule, bugün hâlâ doğru zamanı göstermeye devam ediyor.
Menteşe ilçesinin en eski yapılarından biri olan kule, Hacı Süleyman Efendi ve eşi Pembe Hatun’un hac dönüşü inşa ettirdiği önemli eserler arasında yer alıyor. Edinilen bilgilere göre, çift hac ziyareti sırasında Suriye’nin başkenti Şam’da gördükleri saat kulesinden etkilenerek benzerini Muğla’da yaptırma kararı aldı.
Beş katlı olarak inşa edilen Saatli Kule, aşağıdan yukarıya doğru daralan kare planıyla dikkat çekiyor. Alt katı dükkan olarak kullanılan yapının en üst katında yuvarlak saat kadranı bulunurken, her katında sivri ve yuvarlak kemerli pencereler yer alıyor. Kuledeki çan sistemi sayesinde vatandaşlar saati görmeden de zamanı anlayabiliyor.
Saatin bakımını uzun yıllardır sürdüren Orta Mahalle Muhtarı Akif Karadana, mesleğe çocuk yaşta başladığını belirterek, “Ben saatçilik mesleğini babamdan öğrendim. Babam burada çalışıyordu, 1974 yılında vefat etti. O yıldan bu yana ben bakıyorum. Ama aslında 10 yaşında dükkana girdim, ilkokuldayken çırak olarak yetiştim. 62 senedir bu dükkandayım” dedi.
Saatin çalışma sistemine ilişkin bilgi veren Karadana, “Saat Fransız malı, mekanik olarak çalışıyor. Saat başı kaç ise o kadar vurur, yarımlarda ise tek sefer vurur. Çan sistemi var, örneğin saat 12 olduğunda 12 defa çalar. Bakımını yaptığımız için hâlâ çalışıyor” ifadelerini kullandı.
Geçmişte saatin sesinin kentin birçok noktasından duyulduğunu belirten Karadana, “Eskiden vatandaşlar bu saatin her vuruşunu duyardı. Saburhane’den duyarlardı, Akyol’dan duyarlardı. Şimdi binalar yükseldi, araba sesleri arttı, ben bile duyamıyorum. Binalar yükseldikçe Saatli Kule’nin tadı kalmadı” diye konuştu.
2008 yılında Belediye ve Valilik tarafından restore edilen Saatli Kule, aralıksız çalışan mekanizması ve tarihi dokusuyla Muğla’ya gelen yerli ve yabancı ziyaretçilerin ilgisini çekmeye devam ediyor.
Muhabir: Özlem Arslan