Bu haftaki yazımda Dünya Çevre Günü (5 Haziran) başlığı altında küresel ölçüde çevre ile etkileşimimizi ve nasıl daha iyi bir çevre oluşturabiliriz, bunlara değineceğim.
Çok uzun zamandır gezegenimizin ekosistemlerini sömürüyor ve yok ediyoruz. Birleşmiş Milletler verilerine göre her üç saniyede bir dünya bir futbol sahasını kaplayacak kadar ormanı kaybediyoruz ve geçen yüzyılda sulak alanlarımızın yarısını yok ettik.
Bu büyük ve zorlu tabloyla Birleşmiş Milletler (BM), Dünya Çevre Günü ekosistem restorasyonuna odaklandı ve bu restorasyonun teması ise “Yeniden Hayal Et. Yeniden Oluştur. Geri Yükle.” olarak belirlendi.
Ekosistem restorasyonu, bu hasarı önlemek, durdurmak ve tersine çevirmek anlamına geliyor. Yani doğayı sömürmeyi bırakıp onu iyileştirmeye geçmek. Bu Dünya Çevre Günü’nde, ormanlardan tarım arazilerine, dağların tepesinden denizin derinliklerine kadar milyarlarca hektarı yeniden canlandırmayı amaçlayan küresel bir misyon olan BM Ekosistem Restorasyonu On Yılı'nı (2021-2030) başlattı.
Ekosistem restorasyonu, büyük ölçekte küresel bir girişimdir. Bu, insanların gıdaya, temiz suya ve temiz havaya erişimi olması için milyarlarca hektarlık bir alanı onarmak anlamına geliyor. Bitki ve hayvan popülasyonunu yok olmanın eşiğinden kurtarıp, dağların doruklarından denizin derinliklerine kadar geri getirmek demektir.
Ama aynı zamanda herkesin her gün yapabileceği birçok küçük eylemi de içeriyor: ağaç yetiştirmek, şehirlerimizi yeşillendirmek, bahçelerimizi yeniden doğallaştırmak veya nehir ve kıyılardaki çöpleri temizlemek…
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’da, 5 Haziran Dünya Çevre Günü dolayısıyla yayımladığı mesajda, tabiatın ilahi tecelli olarak insanlara emanet edilmiş canlı bir varlık olduğunu belirterek, yaşanabilir bir dünya için tabiata, çevreye ve hayata bakış açımızın düzeltilmesi gerektiğini, çevrenin korunmasının bütün bireylerin, bütün ülkelerin ve bütün insanlığın ortak meselesi olduğunu dile getirdi.
Zamanı geri çeviremeyiz ama ağaç yetiştirebilir, şehirlerimizi yeşillendirebilir, bahçelerimizi yeniden düzenleyebilir, beslenme düzenimizi değiştirebilir, nehirleri ve kıyıları temizleyebiliriz. Yalnızca sağlıklı ekosistemlerle insanların geçim kaynaklarını iyileştirebilir, iklim değişikliğine karşı koyabilir ve biyolojik çeşitliliğin çöküşünü durdurabiliriz.
Ahmet MEKE
CBS Uzmanı/Arkeolog