Son güncellenme :18.06.2020 14:39

Anasayfa > Muğla, Yazarlar > MÜ’MİNİ YÜCELTEN HASLET : CÖMERTLİK

18.06.2020 Per, 14:39

Cömertlik; insanın, sahip olduğu imkânlardan, ihtiyaç sahiplerine meşru ölçüler çerçevesinde, ve Allah’ın rızasından başka hiç bir gaye gözetmeden, iyilikte bulunmasını sağlayan üstün bir ahlâk kuralıdır.
Cömertlik, hayırda birbiriyle yarışan mü’minlerin eseridir. Cömertlik gönül zenginliği ve genişliğidir. Cömertlik Allah rızası için vermektir. Allah Kur’an’ı Kerim’inde malını Allah yolunda verip arınan takvâ ehli kimselerin cehennemden korunacağını belirtmiştir. (Leyl 17-20).
İman ağacına sahip olan mü’minin meyvesi cömertliktir. Cömertlik, Allah’a ve ahirete kamil manada inanmanın bir neticesidir. Allah, rızası için yapılan harcamaları katında karşılıksız bırakmaz. “…Başkaları için ne harcarsanız Allah onun yerine yenisini verir. O, rızık verenlerin en büyüğüdür”. (Sebe34/39).
Halk arasında dolaşan bir hikaye vardır. Zengin bir müslümana; “Nasıl zengin oldun?” demişler. “Allah ile yarışa girdim” demiş. Adamlar: “Tövbe de. Allah ile nasıl yarışa girilir ki?” Zengin adam: “O bana rızık verdi. Ben de verileni ihtiyaç sahiplerine dağıttım. O bana yine verdi, ben yine dağıttım. O verdi ben verdim. Sonunda Elbette Allah kazandı” demiş. Çünkü Allah verenin malını daha çok artırır. En cömert olan da Allah’tır. Allah, cömert olanları sever. Verene daha çok verir. Kur’an’da cömertlik öncelikle Allah’ın sıfatları arasında gösterilmiştir. Allah sonsuz lutuf ve kerem sahibidir (er-Rahmân 55/27, 76; el-Alak 96/3). O’nun bir adı da Kerîmdir (el-İnfitâr 82/6).
Hadis kitaplarındaki rivayetlerden de insanların en cömert olanının Hz.Peygamber olduğunu öğreniyoruz. Yine Enes b. Mâlik, Câbir b. Abdullah, Hz. Âişe gibi sahabeler, Resûlullah’ın kendisine ihtiyacını bildiren hiçbir kimseyi geri çevirmediğini, bir şey istendiği zaman asla “yok” demediğini belirtmişlerdir (bk. Müsned, VI, 130; Müslim, “Feżâʾil”, 56, 57; Ebü’ş-Şeyh, s. 46-48).
Abdullah b. Abbâs, Hz. Peygamber`in cömertliğini şöyle anlatır: “Allah`ın Resulü, insanların en cömerdi ve en iyilikseveri idi. Ramazan`da Cebrail ile beraber bulunduğu zamanlarda her şeyini verirdi.” Cebrâil, her Ramazan gecesi Resulullah`ın yanına gelir, ona Kur`an öğretirdi. Cebrâil şöyle derdi: “Allah`ın Resulü bereket getiren rüzgârlardan daha cömerttir” (Müslim, Fezâil, 12, 2308).
Allah Resulü daima cömertliği metheder, cimriliği yerer ve şöyle buyururlardı:
“Cömert insan, Allâh’a, cennete ve insanlara yakın; cehennem ateşine uzaktır. Cimri ise, Allâh’a, cennete ve insanlara uzak; cehennem ateşine yakındır!” (Tirmizî, Birr, 40/1961)
Dinimizde kendisine hayran olunacak, özenilecek kimseler Allah’ın verdiği malı hak yolunda harcamayı başaran kimselerdir. Cömertlikte zirve yapmış olan bir isim de ashabın en zenginlerinden olan Hz. Ebûbekir’dir. Malının büyük bir kısmını İslâm uğrunda harcamış, müslüman olan zayıf ve güçsüz köleleri âzâd edip mü’minlere her türlü desteği sağlamıştır. Yine Hz. Ebûbekir, birçok defa servetinin tamamını Resûlullah Efendimiz’e getirip Allah yolunda derece ve üstünlüğüne erişilemez bir infak örneği sergilemiştir. Efendimiz’in: “Âilene ne bıraktın ey Ebûbekir?” suâline de: “Onlara Allah ve Resûlü’nü bıraktım.” karşılığını vermiştir (Ebû Dâvûd, Zekât, 40/1678; Tirmizî, Menâkıb, 16/3675).
Cömertlik, cahiliye devrinin de en önemli erdemleri arasında yer almıştır. Ancak bu dönemde cömertçe davranışların temel sebebi Allah’ın rızasını kazanmak değil kişinin veya kabilenin şan ve şöhretini yayma isteğidir. Kur’ân-ı Kerîm malını Allah rızası için değil sadece insanlara gösteriş olsun diye harcayan kimselerin bu davranışlarının ahlâkî bir değer taşımadığını, yardımlaşmanın ancak insanlara iyilik etme ve Allah’a saygı gösterme niyetine dayalı olması gerektiğini ısrarla vurgulamıştır (bk. el-Bakara 2/264; el-Mâide 5/2; el-Leyl 92/1720).
Peygamber Efendimiz, Allah’ın rızasını gözetmeksizin, gösteriş için hayır ve iyilik yapan kişilerin kötü akıbetini şu örnekle açıklamıştır: “Kıyamet günü Allah’ın huzuruna zengin birisi getirilecek. Yüce Allah, ona verdiği nimetleri hatırlatacak. O da, bu nimetlerin kendisine verildiğini kabul edecek. Sonra Cenab-ı Hak soracak: “Sana verdiğim bu nimetleri nasıl kullandın?” O kişi, “Ya Rabbi! Hiçbir eksik bırakmadan malımı nereye harcamamı istediysen oraya harcadım.” diye cevap verecek. Bunun üzerine o kişiye, “Yalan söylüyorsun. Sen, malını, ‘Ne cömert adam!’ desinler diye harcadın. Gerçekten de sana, ‘Ne cömert adam!’ denildi.” şeklinde hitap edilecek. Sonra emir verilecek ve o kişi yüzüstü sürüklenerek cehenneme atılacak.”( Riyâzü’s-Sâlihîn)
Allah-u Tealâ cümlemizi yalnızca onun rızası için verebilen cömert kullarından eylesin. Ümmetin cömertlerini çoğaltsın. Selam ve dua ile.
Rukiye AVCI
Muğla İl Vaizi

YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.