Muğla Haber Gazetesi

İNSANIN DEĞERİ – DÜŞÜNENLERİN DÜŞÜNCESİ – TÜLAY SÜKÜN

İNSANIN DEĞERİ – DÜŞÜNENLERİN DÜŞÜNCESİ – TÜLAY SÜKÜN
TULAY SUKUN( tulaysukun@yandex.com )
13 Ocak 2021 - 11:27

AKLAGEL’den,

——————-

 

İNSANIN DEĞERİ

 

İnsanın değeri” nedir?

Değer felsefesi” nin sorunu olabilecek bir konudur.
“İnsanın değeri” nden bahseden
ahlakçı felsefeciler vardır:
— İnsan
bilim, sanat, teknoloji, edebiyat v.b. üretir, dolayısıyla değerlidir.
Biz de sorarız:
İnsan savaşır, katleder, tecavüz eder; bunlar da onu değersizleştirmez mi?
Yanıt gelir:
— Değersizleştirmez, “
değer“, pozitif bir kavramdır. Her insan, “insan olduğu için” bu pozitif edimleri icra potansiyeline sahiptir. İnsanı bu potansiyel değerli kılar. Bir insanın “sanatçı” olmak yerine “katil” olması, kendi tercihidir; ama o, “insan” olduğu için hala değerlidir.


Ne güzel değil mi? Ne kadar kolay “
kendi” ni “değerlendirmek“…
İnsan “
doğa” nın`(“doğa” ile kast edilen, var olan her şey, yani kâinattır) (Hegel)  bir ürünü değil mi? Doğaya ne senin yaptığın sanattan, teknolojiden, bilimden, bilmem neden?  “İnsan bu edimlerle dünyayı daha değerli bir yer mi yapıyor” sanki?
Kâinat insansız olsa, değersiz mi kalır?

İşte “faşizm” budur.
Nazizim de aynısını “ari ırk” kavramıyla yapıyordu.
“Sarışın insanların değerli olduğunu savunmak” ırkçılığa bir örnekse, “insanların değerli olduğunu savunmak” da türcülüğe bir örnektir (ikisi de faşizme örnek teşkil eder aynı zamanda).
Birinci dünya savaşı’nda ölen atların sayısı, ölen insanların sayısından fazladır (“
Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok” kitabında da konu edilmiştir). O savaş, o atların savaşı mıydı? O atlar kendilerini nasıl koruyabilirlerdi? İnsan türü yüzünden zarar gören canlıları (ve tabi cansızları, taşı, toprağı…) kim koruyacak? İnsanlık kâinatı kendi şerrinden koruyabilse bile, bu mu onu değerli kılacak?
İşte “insanın ahlakı” budur.
Birilerini “aşağıya”, birilerini “yukarıya” konumlandırmaktır insanın ahlakı. İnsan o kadar ahlaklıdır ki, hayvanları besleyen insanların bile yanlış yaptığını savunabilir.

Biz canlı, cansız tüm varlıklara saygı göstermek zorundayız. Bu zorundalığın farkında olmamamız, bizi kurtarmayacak. (Devekuşlarıyla dalga geçmek kesinlikle ironimizdir.)
Doğa, bizsiz de aynı olurdu. Bilgisayarlarımız, sinemalarımız, tiyatrolarımız olmadan da kâinatın parçası olurduk. Böbürlenip durmamız bizi değerli kılmaz.

Kendini bil!”

***

TDK;

İnsan: Toplum hâlinde bir kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve konuşma yeteneği olan, evreni bütün olarak kavrayabilen, bulguları sonucunda değiştirebilen ve biçimlendirebilen canlı.

Değer: Kişinin isteyen, gereksinim duyan bir varlık olarak nesne ile bağlantısında beliren şey.

——————-

 

 

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Hava durumu
İMSAK-
GÜNEŞ-
ÖĞLE-
İKİNDİ-
AKŞAM-
YATSI-

Mugla Haber Gazetesi - Atilla Taha