Muğla Haber Gazetesi

İleri saat uygulamasının evrimi

İleri saat uygulamasının evrimi
Cenap Özsoy
Cenap Özsoy( [email protected] )
26 Mart 2016 - 9:43

Bir asrı aşkın bir süre önce İngiltere’de başlayan Yaz Saati uygulaması bugün bir çok ülkede uygulama imkanı doğdu. Buna sebep olan saik neydi? William Willett, Londra’nın güneydoğusunda Chistlehurst semtinde yaşayan orta halli bir müteahitti. Açık havayı çok seven Willett, 1905 yılında bir yaz sabahı at sırtında dolaşırken güneş doğmuş olmasına rağmen hala çoğu evlerde perdelerin kapalı olduğunu görmüş ve şu soru aklına gelmiş. Yaz başında saatler ileri alınsa ne olur? Oysa bunu ilk düşünen sadece Willett değildi. Eski medeniyetlerde mevsime bağlı olarak günler azaltılıp kısaltılıyordu.

Mesela; Roma’da, saat kışın 44 dakika yazın 75 dakika kaydı. 1895’te Yeni Zelandalı böcek bilimcisi George Hunter, iki saatlik bir değişikliğe gidilmesini önermiş fakat ciddiye alınmamış. 1901’de Kral 7. Edward, Sandrigham’daki sarayında daha uzun süre avlanabilmek için saatleri yarım saat geri alıyor.

1907’de Willett, “gün ışığı israf” konulu bir kitapçık yayınlamış, bunu önlemek için Nisan ayında saatleri 4 kez 20’yer dakika ileri alınmasını, Eylül’de de yeniden eski saate dönülmesini önermişti. Böylelikle aydınlatma masrafları azaltılabilecekti. Gün Işığı Yasası, İngiltere Parlamentosunda tartışılırken Arthur Conan (Sharloks Holmes’in yazarı) yasayı desteklediğini, sadece bir defada saatleri ileri almanın daha pratik olacağı tezini savundu. Fakat dönemin Başbakanı Hebert Asquith, bu yasaya karşı çıktı.

1909’da ve sonraki birkaç girişimde bu öneri hezimete uğruyor. Ölümünden bir yıl sonra Willett’in önerisi biraz değişiklikle kabul ediliyor. Sebep savaş..

Zira savaş başlayalı 2 yıl olmuş, İngiltere kömür sıkıntısı çekmeye başlamıştı. London School of Economics’de tarih hocası olan Prof.  David Stephansen. Donanmada, demiryollarında, konutlarda yakıt talebi artmakla kalmamış, kömür yatakları Alman işgali altında olan müttefiklerin de kömür talebini karşılamak gerektiğinden Willett’in fikri çözüm olabilir düşüncesi, Almanya’da 30 Nisan 1916’da bir yasayı kabul etmesinin ardından 17 Mayıs’ta İngiltere’de de benzer yasa yürürlüğe girdi.

Greenwich başlangıç meridyeni zamanı (GMT) yaz saati uygulamasına göre bir saat ileri alınacaktı. Daha sonra bir çok Avrupa ülkesi ile ABD, Uruguay, Yeni Zelanda, şili, Küba bu uygulamayı takip etti.

Genel olarak yaz saati uygulamasının satışlara, spor ve turizme katkısı olduğu fakat tarım ve posta servisini olumsuz etkilediği belirtiliyor. Uzmanlar bu uygulamanın enerji kullanımının yanı sıra trafik kazalarını ve suç oranını azaltarak, yaşam kalitesini artırdığını belirtmelerine rağmen sabahı karanlıkta başlamanın ve uyku üzerindeki menfi etkilerinin yadsınamaz olduğunu belirtiyorlar.

Haber Kaynak: Yeniçağ Gazetesi

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

KÖŞE YAZARLARI
Hava durumu
İMSAK-
GÜNEŞ-
ÖĞLE-
İKİNDİ-
AKŞAM-
YATSI-

Mugla Haber Gazetesi - Atilla Taha