Son güncellenme :02.01.2019 10:14

Anasayfa > Yazarlar > YENİ YIL

02.01.2019 Çar, 10:14

YENİ YIL - Prof. Dr. İsmail Doğan

KÖPRÜ

Bu gece bitiminde Hz. İsa’nın doğumunun 2018. yılı biterek 2019. yılına başlayacağız. Herkes geçmiş günlerdeki sıkıntılarını, üzüntülerini, kötü günlerini geçmişte kalmasını istiyor. Gönlünden yaşayacağı yeni yıl ve devamında ha sağlıklı, refah, huzurlu günler geçirmeyi geçiriyor. Ne diyelim Allah herkesin gönlüne göre versin.

Hz. İsa’nın doğumunu esas aldığımızda bir yıl üç yüz altmış beş günden oluşur. On iki aya bölünen bir yılın ayları da birbirine denk değildir hele bir Şubat ayı var ki hiç diğerlerine benzemez. Bundan bir yılın her günü birbirine denk değil yorumunu çıkabiliriz.

Günler, haftaları, haftalar ayları, aylar yılları ve yıllar da tarihi oluşturuyor. Tarih, Arapça kökenli bir kelimedir. Güneşin sabah çıkıp akşam batana kadar geçen zamana tarh denir. Biz buna Eskiden kün derdik şimdi gün diyoruz. Güneş kelimesiyle de bağlantılı, aslında geniş anlamda biz de gün kelimesini aynı tarih kelimesi gibi tarih anlamında kullanıyoruz. Bu kelime Maya dilinde de aynı anlamda ama ufak bir değişiklikle kiin şekliyle bulunmaktadır.

Geçmişten günümüze farklı takvimler kullanılmaktadır. Tarihte ilk kez Sümerler tarafından kullanılan Ay’ın kendi devrelerini esas alan ve ona göre zamanlandırılan bir takvim türü vardır ki biz buna Kameri takvim diyoruz. Yeni ay göründüğü zaman yılın başlangıcıdır. Ancak geçmişte hem Sümerler hem de Romalılar bu takvim üzerinde bazı değişiklikler yapmak zorunda kalmışlardır. Sebebi artık saat ve günlerin olmasıdır. Yıl kendi içerisinde eşit dilimli değildir.

Hz. Muhammet’in Mekke’den Medine’ye göç ettiği gün 1 Muharrem (16 Temmuz 622) başlangıcı olan Hicri Takvim de kullanılmış/kullanılmaktadır. Hicri takvim de Ay devrelerini esas alan bir hesaplama sistemidir. Bunda da on iki ay vardır ama birbirine eşit değildir. Artık saatler, günler bulunmaktadır. Hicri takvim ile Miladi takvim arasında on bir günlük bir fark vardır. Onun için Ramazan ayı hep on bir gün bazen on iki gün önce gelir. Onun için Noel gibi Hz. Muhammet’in doğum gününü bir hafta kutlayalım da ‘kutlu doğum haftası’ olsun diyemiyoruz. Gerçi denildi ama ne derece doğru diye hala tartışıyoruz.

Bir de Mayaların takvimi vardır. Gerçi Mayaların takvimi iki çeşittir. Biri kısa takvimdir. Bu Mayalar için aynı zamanda kutsal takvimdir. 20 şer günlük 13 aydan oluşur. Gün sayımını diğer bir deyişle güneşi esas alır. 260 günlük bir yıldır, 52 güneş yılı sonunda takvim eşitlenir. Bir de bu kısa takvimin bitimlerine dayalı dört bin yılı geçkin olan büyük takvimleri vardır.

Azteklerin takvimleri de Mayaların kısa takvimine benzerlik gösterir. Bunlarda da günler eşit dilimlerle zamanlandırılamamıştır.

Bu sistemlerin yanı sıra tarihi devirlerden buyana Türklerin kullandıkları bir takvim daha vardır. On iki Hayvanlı Türk takvimi olarak adlandırılan sistemi Doğu ve Batı Hunları başta olmak üzere Bulgarlar, Hazarlar, Göktürkler ve takip eden tarihteki Türk devletleri kullanmışlardır. Türklerin bu sistemini Çin ve diğer Uzak ve Orta Asya milletleri de kullanmışlar ve hala kullanmaktadırlar.

On iki Hayvanlı Türk takviminin Ay ve Güneşi esas alan diğer takvim sistemlerinden farkı galaksi sistemini esas almasıdır. Diğer takvim sistemlerinde olduğu gibi eksik ya da fazla gün yoktur. Bütün yılın günleri birbirine eşittir. On iki yıl bitiminde tekrar yeni yıl başlar. Bu on iki yıl bir hayvan ile temsil edilir ve yıla o hayvanın adı verilir. Hatta hangi hayvanın yılı ise o yılın mukadderatı da o hayvanın karakterine göre şekillendiğine inanılır. Yılın muhtelif zamanları ile o yılda doğan kimselerin talih ve karakterlerinin de üzerlerine tesirli olduğu ifade edilir.

On iki hayvanlı Türk takviminin sıralaması şöyledir. 1. Sıçan 2. Ud (sığır) 3. Pars 4. Tavşan 5. Lu  (Ejdaha, Balık) 6. Yılan 7. Yond/At 8. Koyun 9. Biçin (Maymun) 10. Tavuk 11. İt 12. Tonguz (Domuz) yıllarıdır.

Bu gece bitiminde İt Yılı bitiyor ve Domuz Yılına gireceğiz. Bereketli bir yıl olduğuna inanılır. Tonguzlu Dağı eteklerinden yeni yılınız kutlar sağlık, bereket, huzur dilerim.

 

 

YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.