Son güncellenme :02.04.2019 11:18

Anasayfa > Muğla, Yazarlar > Yanık Hastalarına İlk Yardım

02.04.2019 Sal, 11:18

Yanık Hastalarına İlk Yardım - Doç. Dr. Ethem Acar

Acil servislerde yanık hastalarına sık karşılaşıyoruz. Sıklıkla çocuklar yanmış olarak geliyor karşımıza ve aileleri de hekime başvurmadan çocuğun vücudunun yanan kısmasına yoğurt/diş macunu gibi şeyler sürmüş oluyorlar. Bazen deriden kabarık olan o içi sıvı kabarcıkları patlatıyorlar, sonrasında yanığın üstüne bir de enfeksiyon gibi sıkıntılarla mücadele etmek zorunda kalıyor hasta. Bu hafta özellikle evde başımıza gelen küçük yanıklara ilk yardım konusundan bahsetmeye çalışacağım. Belki de doğru yapıyoruz diye bildiğimiz yanlışları da ifade edeceğim. Umarım faydalı olur, herkese iyi okumalar…
Yanık vücudumuzun sıcak bir maddeyle teması sonucu oluşan bir travmadır. Bu bazen sıcak su, süt olur bazen asit veya alkali özellikte bir madde bazen elektrik bazen de buhar olur ama yaşanan süreç birbirine benzerdir. Temas eden deri bölgesinin bütünlüğü bozulur. Yanığın şiddeti, derinliği, temas alanı, temas süresi gibi durumlarda olayın ciddiyetini belirler. Bazen derinin çok yüzeyel üst tabakalarını etkiler ki biz buna birinci derece yanık deriz, ağrılıdır, ağrılı olması da iyidir diyebiliriz aslında sinirlerin sağlam olduğu anlamına gelir- en tipik örneği basit yanıklar ve güneş yanığıdır. Pansuman yaparız ve iz bırakmadan iyileşir. Yanık alanının derinliği arttıkça bül adını verdiğimiz içi sıvı dolu kabarcıklar oluşmaya başlar ki artık ikinci derece yanıktan bahsettiğimiz anlamına gelir. Hala sinirler sağlam olduğu için çok ağrılıdır. Bülleri patlatmamak gerekir çünkü o büller enfeksiyonun deriden içeri girmesine engel olan bir bariyerdir, hastanede gerekli görürsek bizim patlattığımız oluyor ama hastane dışında korumak gerekir. Yanık derinliği arttıkça, artık sinirler kaslar yanmaya başladıkça üçüncü derece yanıktan bahsederiz. Ağrı yoktur üçüncü derece yanıkta, belki büller artık siyahlaşmış, yanık yüzeyi siyah veya cansız bir hal almıştır. Kendi kendine iyileşmez, iz bırakır, o yüzden sıklıkla cerrahi müdahale gerekir.
Biz evde gördüğümüz küçük yanıklardan bahsedeceğiz demiştik ki bunlar sıklıkla birinci nadiren ikinci derece yanıklardır. Genellikle çocuklar sıcak suyla, sıcak sütle yanar. Çok da ağrılıdır. Böyle bir durumda ilk yapılacak iş yanığın olduğu kısımda kıyafet varsa çıkarmak, o uzuvda veya o uzvun daha dış kısmında yüzük veya bilezik, saat gibi bir takı varsa çıkarmaktır. Çünkü yanıklarda ciddi ödem olur, başlangıçta ödem olmadan çıkarabildiğiniz takı ödemden sonra çıkarılamayacak hale gelir, belki de takılı olduğu uzvun beslenmesini bozar. Daha sonra bol su ile 15-20 dk kadar yanan kısmı yıkamak en doğrusudur. Ağrıyı azaltır, yanığın derinliğinin artmasını engeller, ama dikkat etmek gerekir eğer bül oluşmuşsa ovarken onu patlatmaya çalışmamak gerekir. Ya da yaranın üzerine vazelin gibi, diş macunu gibi, yoğurt gibi dokunun hava almasına engel olacak, enfeksiyonu arttıracak şeyler sürmemek gerekir. Belki kantaron yağı veya aloe veralı krem/jel veya antibiotikli krem/jel veya eczanelerden kolayca bulabileceğiniz yanık kremi yeterli olur. Ağrı olursa basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Tabi bu durum hafif yanıklar için önerdiğimiz bir durumdur. Eğer yanık ağrısı çok fazlaysa veya bül dediğimiz o sıvı dolu kabarcıklar oluşmuşsa o zaman su ile yanan bölgeyi yıkadıktan sonra evde düzelmesini beklememek, tıbbi yardım almak gerekir.
X X X
Biliyorsunuz ki bu hafta seçim haftasıydı, gündem seçim olunca birkaç kelime söylemeden olmazdı. Otuz bir Mart 2019 tarihi itibariyle ülkemiz yeni bir seçimi daha atlatmış bulunmaktadır. Seçim sonuçlarının ülkemize, milletimize hayırlara vesile olmasını dilerim. Seçimler demokrasinin vazgeçilmez unsurlarıdır. Vatandaşlara adaylar ulaşmaya çalıştılar, yaptıklarını, yapacaklarını anlattılar, vatandaşlarda kendilerini yönetecek başkanları seçtiler ayrıca hem seçtiklerine hem de seçmediklerine gelecekle ilgili mesajlar verdiler. Seçim sonuçlarından siyasi partiler payına düşeni alacaktır, almalıdır da. Çünkü milletimiz ferasetini defalarca göstermiş, kendisini dinleyeni başının üstünde tutmuş, dinlemeyene de gerekli uyarıyı/cezayı kesmiştir. Bir seçim dönemi daha bitmiştir ve millet üst üste gelen seçimlerden ve seçim dillerinden sıkılmıştır. Artık siyasetçilerin seçim havasından çıkmaları, sağduyulu bir dil kullanarak, çalışmaya devam etmeleri gerekmektedir. Ülkenin başta ekonomi olmak üzere birçok problemi vardır. Yeni bir seçime önümüzde 4 seneden biraz fazla var sanırım, bunu en iyi şekilde değerlendirmelidirler. Bence vatandaşın beklediği budur. Sağlıcakla kalın.

YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.