Son güncellenme :04.02.2019 13:04

Anasayfa > Yazarlar > SOLUNUM YOLU TIKANIKLIĞI

04.02.2019 Pts, 13:04

SOLUNUM YOLU TIKANIKLIĞI - Doç. Dr. Ethem Acar

Hepimizin evinde çocuk var. Aslında sadece çocukları da ilgilendiren bir durum değil ama çocuklar biraz daha risk altında. Solunum yolu tıkanıklığından bahsediyorum, evet. Çocuklarda daha çok boncuk, oyuncak erişkinde fındık, fıstık, et gibi temel eşyaların solunum yoluna kaçması ve soluğun akciğere girişini engelleyerek hastanın oksijensiz kalmasıdır solunum yolu tıkanıklığı. İnsan hava alamazsa ne olur, dokuları oksijensiz kalır, bir süre sonra solunumu durur ve sonra kalbi durur ve ölür. Allah korusun hiç kimsenin başına gelmesini istemeyiz ama bu konuda da hazırlıklı olmakta fayda var. Temel yaşam desteği -ki içinde solunum yolu tıkanıklığını da içeriyor- bilenler en çok kendi yakınlarına uygulamışlar. Neden biliyor musunuz? Çünkü bu durumlar en çok evde geliyor insanın başına, evimizde de sevdiklerimizle beraberiz, ondan işte. Yani bu yaşam desteğini öğrenirsek yakınlarımıza faydamız olur, onların hayatını kurtarırız. Bugün solunum yolu tıkanıklığından bahsetmeye çalışacağım, neler yapılır neler yapılmaz bu konuları anlatmaya çalışacağım. İyi okumalar
Solunum yolumuzda ki bir tıkanıklık akciğerimize ve dolayısıyla oradan vücudumuza oksijen gitmesine engel olur demiştik. Tıkanıklık ya tam olarak solunum yolunu tıkar ya da kısmi bir tıkanıklık yaparak bir kısmını tıkar. Eğer hastanın solunum yolunum bir kısmı tıkanırsa hasta az da olsa nefes alabilir. Bu kötünün iyisidir. En azından hasta derdini anlatabilir, boğulduğunu söyler, panik haldedir. O panik havayolunun daha da daralmasına sebep olabilir. Kişiyi sakinleştirmek yapılabilecek en mantıklı hamledir öncelikle. 112 arayıp, tıbbi yardım istemeyi unutmamak gerekir. Sonrasında öksürmeyi tavsiye etmek, hava yolundaki tıkanıklığa sebep olan şeyin dışarı atılmasına yardımcı olur. Kişiye öksürebildiği kadar öksürmesini tavsiye etmek gerekir. Öksürünce göğüs içerisinde basınç artar, bu basınç artışı da solunum yolunun önündeki yabancı cismi dışarı atılmasını sağlar. Ama bu şekilde yabancı cismi çıkmazsa, kişinin öksürüğü artık yetmemeye başladıysa veya tam tıkanıklık varsa o zaman bizim de aktif müdahale yapacağımız işlemler var. Bunu aşağıda anlatacağım.
Tam tıkanıklık varlığında kişi hiç nefes alamaz, konuşamaz da. Boğazını sıkar şeklinde gelir yanınıza, morarmıştır. Siz bunlardan anlarsınız tam olarak hava yolunun tıkanık olduğunu. Yine kişiyi olabildiğince sakinleştirmek en akıllıca yaklaşımdır. Hala 112 aranmamışsa aramak gerekir. Hemen hastanın arkasına geçip, hastayı hafif öne eğip, sırt bölgesine – iki kürek kemiği arasına- elimizin ayasıyla, aşağıdan yukarıya doru süpürür tarzda 5 kuvvetli vuruş yapmak, göğüs içindeki basıncı arttırıp yabancı cismin ağızdan dışarı çıkmasına yardımcı olur. Bu şekilde çıkmazsa yine hastanın arkasındayken, elimizi hastanın midesinin hemen üst, iman tahtasının hemen altındaki alanda, altta kalacak elimiz yumruk olmuş ve başparmak kısmı vücudumuza dönmüş şekilde bağlarız. Sonra gücümüz yettiğince hem arkaya hem yukarıya olacak şekilde o bölgeye 5 kez kuvvet uygulayarak göğüs içinde basınç artışı oluşturmaya çalışırız. Buna heimlich manevrası denmektedir ki kişinin yabancı cismi çıkana kadar veya 112 gelene kadar bu manevraya devam etmek gerekir. Ancak kişi tamamen bilinci kaybettiyse, artık ayakta duracak durumu yoksa sert bir zemine yatırılır. Dizlerinin üzerine ata biner tarzda oturulur, yukarıda tarif ettiğimiz midenin üst, iman tahtasının alt kısmına elimizin aya kısmıyla bası yaparak yabancı cismi çıkarmaya çalışırız. Heimlich manevrası bebekler hariç herkeste standarttır. Bebeklerde karın içi organlar yaralanmaya çok müsait olduğundan onlara mide üst kısmına yapılan bası bu organlara zarar verebileceği için önerilmez. Onlarda sırt kısmına vuru ve göğüs ön yüzünde iman tahtası üzerine bası ile yabancı cismi uzaklaştırma çalışmak önerilir.
Peki, ne yapılmaz diyecek olursak öncelikle bu manevralar sadece solunum yolunu tıkayan mekanik bir şey varsa işe yarar. Su ile boğulmalarda etkili değildir. Suda boğulmanın tedavisi başkadır ve onu başka bir hafta anlatırız inşallah. Ayrıca çocuğun boğazındaki yabancı cismi görmeden, elle körlemesine aranıp çıkarılmaya çalışılmaz. Bu yukarıda olan tıkanıklığın daha da aşağılara gitmesine sebep olarak yabancı cismin çıkarılmasını daha da güçleştirir. Bir diğer konu panik yapmak, kişi zaten panik haldedir, bizim de panik olmamız hastanın paniğini arttırır, bize olan güvenini azaltır ve bizim hata yapma ihtimalimizi arttırır. Sakin olmalı ve acil yardım ekibini hemen arayıp sonrasında kişinin durumuna göre yabancı cismin çıkarılması için en uygun seçeneği uygulamaya çalışmalıyız. Eğer siz çıkaramadınız, hastaneye kadar gelmişseniz biz çeşitli tıbbi cihazlarla yabancı cismi çıkarmaya çalışıyoruz ama bize gelmeden sizin yapacağınız doğru, etkili müdahaleler kişinin durumunu belirleyen ana unsurlar.
Sayın okuyucular; bu yazıdaki amacım okuyanlarda bu konuda bir farkındalık oluşturmaktı, bu manevraları şematize olarak anlatmadığım için belki kafanızda tam canlandıramamış olabilirsiniz, ama internet sitelerinde heimlich manevrası olarak aratırsanız, bir sürü uygulama şekliyle ilgili görsel olduğunu görürsünüz, bu da bilgileri daha kolay anlamanızı ve bilgilerin daha kalıcı olmasını sağlayabilir. Sağlıcakla kalın

YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.