Son güncellenme :07.09.2018 13:16

Anasayfa > Yazarlar > EVLERDE KOMPOST GÜBRE ÜRETİMİ PROJESİ

07.09.2018 Cum, 13:16

EVLERDE KOMPOST GÜBRE ÜRETİMİ PROJESİ

Eski Çin’de uygulanan kompostlaştırma işlemi, günümüzde büyük miktarda çöplerin zararsız şekilde bertarafında da kullanılmaktadır. Bitki artıklarının kompost gübre haline getirilmesi, doğadan alınanın, yeniden doğaya kazandırılması işlemi olup, çıkan kompost gübreye “Siyah Altın” denilmektedir. Diğer çöplerden ayrı olarak toplanan mutfak artıklarından kompost gübre üretmek için son 20 yıldan beri, bir çok ülkede kompostlaştırma tesisleri kurularak, bu atıklar ekonomik değere dönüştürülmektedir.
Kompost hammaddesi olarak, evsel çöpler, bahçe artıkları, arıtma çamurları kullanılmaktadır. Kurulan tesisler, kompost malzemesini karıştırılma şekline göre, statik, dinamik veya yarı dinamik sistemler olarak yapılmakta, çıkan kompost gübre toprağın iyileştirilmesini kullanılmaktadır. Ülkemizde de Antalya, Giresun, Edirne, İstanbul, İzmir, Uşak, Manisa ve Mersinde kurulmuş, olan tesisler, pek başarılı olamamış ve çoğu da kapatılmıştır. Tesislerin çalışmasındaki başarısızlığın nedenleri arasında, o yıllardaki, teknolojik gelişmelerin yetersiz olmasının payı olabilir. Ancak, bu konudaki uygulanan teknolojilerin gelişmiş olması, çöplerimizden yararlanmayı kolaylaştırmıştır.
En az 30 yıldan beri ülkemizde, bir çok çevre kuruluşunun çabalarına rağmen ekonomik değere dönüştürülemeyen çöplerin, devlet politikası olarak ele alınmadıkça çözülemeyeceği artık anlaşılmıştır. Yıllar geçtikçe, kişi başına çıkan çöp miktarı artmakta, çöp alanlarına vahşi şekilde depolanan çöplerden, çöp dağları oluşmaktadır. Çıkan yangınların pek çoğu, yakınındaki makilik ve ormanlara da zarar vermesine rağmen, yerel yönetimlerin buradaki, ihmal ve sorumsuzluğu,araştırılmamaktadır.
Son yıllarda, bazı yerel yönetimler ise kendilerine göre, yaptıkları çalışmalarla, diğerlerine örnek olabilecek tesislerde kurmaktadırlar. Nitekim. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, 20 dönümlük arazi üzerine kurduğu, kompost gübre üretim tesisinde, organik artıklardan kompost gübre üretmeyi başarmıştır. Belediye ekiplerinin budadığı ağaç dalları, kırptığı çimenlerle, pazar yerlerinden toplanan meyve ve sebze artıklarından, şimdi, organik gübre üretilmektedir. Kompost gübre, toprağı zenginleştirmekte ve verimini arttırmaktadır. Türkiye topraklarının %76’nın yeterli organik madde içermediğinden, tarım topraklarını daha verimli hale getirmek için, toprağın bir ekosistem olarak canlı ve cansız tüm bileşenlerinin korunması gerekmektedir. O bakımdan üretilecek kompost gübreye her zaman ihtiyaç vardır.
Hemen hemen, her türlü organik atığın bir araya getirilerek çürütülmesi sonucu elde edilen doğal bu gübre, tarım veya çiçek yetiştirme için kullanılacak olan toprağın yapısını zenginleştirmek ve düzenlemek için kullanılır. Toprağın daha iyi hava almasını, daha iyi işlenebilmesini ve su tutma kabiliyetini artırır. Aynı zamanda mutfaktan çıkan bitkisel ve bazı hayvansal atıkların da geri dönüştürülerek atıkların ‘çöp’ olmamasını sağlar.
Kompost, bir kabın ya da bahçede hazırlanmış büyükçe bir çukurun içinde malzemelerin belirli bir sırayla karıştırılarak bekletilmesi ile hazırlanır. Karışımın hava alması da gerekir, bu nedenle evinizin balkonunda hazırlayacağınız az miktarda kompost için, orta boy bir çöp kovasına delikler açarak kompost kabınızı hazırlayabilirsiniz.
Çöp sorununun çözülmesi ve geri dönüştürülebilen çöplerinde değerlendirilmesi için mutfak artıklarının diğer çöplerden ayrı toplanması, bu işin kilit noktasıdır. Organik çöpler değerlendirilmeden, diğer çöplerden yararlanılması mümkün değildir. Organik çöplerden yararlanılması içinde, bunların kompost gübreye dönüştürebilir veyahutta, bu artıklardan üreteceğimiz biogaz ile elektrik ihtiyacımızın bir kısmını buradan karşılayabiliriz. Bu artıkları düzenli depolama ile toprağa da gömerek, çöplerden kurtulmak israftır. Kaldı ki, sadece çöpler değil, bütün kaynakları tam değerlendiremediğimiz takdirde çevre kirliliği söz konusudur. Çevre kirliliğinin ve bunun sonucu iklim değişikliğinin bedeli mutlaka ödettirilmektedir.
O bakımdan, bugüne kadar yapılan çalışmalardan sonra, şimdide Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın önderliğinde başlatılan, “Sıfır Atık Projesi” ile her ev geri dönüşüm üssü haline getirilecektir. Ekim ayında dağıtımına başlanacağı belirtilen ev tipi geri dönüşüm makineleri ile mutfak atıkları yerinde, evden çıkmadan kompost gübreye dönüştürülecektir. Yılda 5 milyar dolar, tasarruf sağlaması öngörülen proje için üretilen kompost gübre makineleri, Kamu Kurumlarına, ücretsiz olarak dağıtılacağı gibi. başlangıçta, çok sayıda haneye de ücretsiz olarak verilecektir. Uygulamanın yaygınlaşmasından sonra ise, bir kereye mahsus olmak üzere, kompost gübre makinelerinin küçük bir ücretle verilmesi de düşünülmektedir. Çöp makinelerinin dağıtımı, bakanlığın takibi ile belediyelerin üzerinden gerçekleştirilecektir. Böylece, 81 ilde 20 milyon haneye ulaşılacaktır. Tamamen yerli üretim olan makineler, evler için küçük boyutlarda, taşınabilir ve pratik şekilde olurken, iş yerleri ve kuruluşlarda kullanılmak üzere, daha büyük kapasiteli olarak da üretilmiştir.
Söz konusu, çöp makinelarının, kamu kuruluşlarına ve evlere ücretsiz verileceği belirtilmekle beraber , projenin gerçekleşmesi için masrafların, nasıl ve hangi kuruluş tarafından karşılanacağı hakkında bilgi verilmemektedir. Makine üreticisi firmanın bu makineleri ücretsiz vermeyeceğine göre, büyük bir ihtimalle bunların bedelleri belediyeler tarafından ödenecektir. Projede öngörülen kompost gübre makineleri kırsal kesimde ve işyerlerinde, başarılı şekilde kullanılabilir. Çünkü, çıkacak gübreyi bu yerlerde değerlendirmek mümkündür. Ancak, kentlerde bulunan apatmanlarda ve bahçesiz konutlarda üretilecek kompost gübrenin nasıl değerlendirileceği projeyi hazırlayanlar tarafından iyi düşünülmüş olması gerekir. Çünkü, proje kentlerdeki yaklaşık 15 milyon hanede oturan insanları ilgilendirmekte ve bunlara verilecek, kompost gübre makinesi ise önemli bir meblağ tutmaktadır. Aksi takdirde, kullanılmayan makinaların bir kenara atılarak çürümesi, bugüne kadar bu konuda yapılmış başarısız çalışmalar gibi, ülke ekonomisine çok büyük zarar verebilir.
Aslında, “Sıfır Atık Projesi”nin başarıya ulaşması için kentlerdeki apartmanlarda, küçük makinelerle kompost gübre üretmek yerine, yerleşim yerlerinde büyük kapasitede biogaz üretilmesi ve bundan elektrik üretimi daha ekonomik olabilir. Eğer, proje giderleri bakanlık takibi ile belediyeler üzerinden karşılanacaksa, Almanya’da olduğu gibi, bu para ile belediyeler bulundukları yere, biogaz tesisi kurarak “Kamu Maliyesi”ni zarardan kurtarabilirler. Böylece, daha verimli bir tesisle, bütün organik atıkları, ülke çapında değerlendirebiliriz. Bu konunun, etraflıca araştırılması, olabilecek zararları önleyebilir.

YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.