Son güncellenme :04.09.2018 13:02

Anasayfa > Yazarlar > ÇÖPLERDEN NEDEN BİOGAZ ÜRETEMİYORUZ

04.09.2018 Sal, 13:02

ÇÖPLERDEN   NEDEN BİOGAZ ÜRETEMİYORUZ

Konutlardan ve toplu yemek yapılan işyerlerinden çıkan çöplere Türkiye’de bir türlü çözüm bulamıyoruz. Bir çok belediye, çöpleri vahşi şekilde depolanan çöplüklerde çıkan metan gazının yanmasıyla da çöp yangınları oluşmaktadır. Çöplerden sızan sular, yer altı sularımızı kirletmekte, çıkan karbon emisyonu önlenememektedir. Bütün dünya’da, bir çok ülke, az çok bu soruna çözüm bularak,hem çöpleri ekonomik değere dönüştürmekte , hemde çevre sorunlarının çözümüne de katkıda bulunmaktadır.
Çevre sorunu ile ilgili yaşadığımız iklim değişikliği ve hava sıcaklığının artmasına neden olan karbon emisyonunun bir kısmıda çöplerden meydana gelmektedir. Çöplerden gelen karbon emisyonunu azaltılması, diğer kaynaklara göre, daha kolaydır. Kaldıki, doğal kaynaklarımızın tükenmesini önlemek için çöpleri geri dönüştürerek ve değerlendirmek zorundayız. Çöpler değerlendirilmez ve çevre kirliliği devam ederse, ortaya çıkan hava sıcaklığı ve iklim değişikliği, en başta kuraklığa neden olacağı gibi, bunun sonucunda dünya giderek çölleşmektedir. Göller kurumakta, göletler haline gelmektedir. Yer altı su seviyeleri azalmakta, dereler kurumaktadır. İnsanların, tarlalarını sulayacak veya kullanacakları , hatta içecek su bulmaları gittikce güçleşmektedir. İnsanlar, çevreyi kirletmekten ve kaynaklarını israf etmekten vazgeçmedikleri takdirde, hava , su ve toprak varlığı ile birlikte, insan yaşamınında devam etmesinin mümkün olmayacağı, artık anlaşılmağa başlamıştır.
Bu bakımdan, bazı belediyeler, çöpleri vahşi şekilde depolamak yerine ellerindeki bu serveti değişik şekilde değerlendirmektedir. Nitekim, İzmir Büyükşehir’in ise Harmandalı’da kurmayı planlandığı 15MW lık enerji üretim kapasitesindeki tesisde de çöplerden biyogaz üretilecektir. Bu tesis ile 4 kişilik bir ailenin enerji tüketim miktarları göz önüne alındığında yaklaşık olarak, Çiğli’nin, tüm mahallerinin enerji ihtiyacı buradan karşılanabilecektir. Ayrıca, tesis çöplerden çıkan sızıntı suyu, koku ve görüntü kirliliğinide büyük ölçüde ortadan kaldıracaktır. Dünyada, geri dönüştürülebilen, kağıt, cam, metal ve plastiklerin dışında, mutfak artıklarının ayrı şekilde toplanması halinde çıkacak organik atıklardan önemli ölçüde biogaz üretebiliriz. Ancak, ülkemizde çöpler, cinslerine göre ayrıştırılmadığından, hepsi bir arada çöp konteynerleri atılmaktadır. Bu şekilde karışık olarak toplanan çöplerden, biogaz üretilmesi güç olduğu gibi, organik çöplerle karışık olan geri dönüştürülebilecek çöplerinde değerlendirilmesi zor olmaktadır. O bakımdan mutfak artıkları ayrı bir torbada biriktirilerek, bunlar biogaz tesisinde kullanılabilir veya kompost gübre üretilebilir. Şimdiye kadar, bir çok belediyede organik atıklar ayrı şekilde toplanmadığından bu atıklardan yararlanılmıyor.
Biogaz üretilememesinde en önemli husus, belediyeler bu konuda yeterli bilgiye sahip olması ve belediyeye gelir getirecek bu tesisi yörelerinde kurmaları gerekiyor. Ev ve işyerlerinin kirli sularının arıtılması için kurulan arıtma tesisleri, tıbbı atıklar ve geri dönüştürülebilen, ayrıştırma tesisleri gibi, organik atıklardan biogaz üretim tesisleri de belediyelerin yapması gereken işlerdendir. En başında da bu tesislerin bir an önce kurulması için bu husus devlet politikası olarak ele alınmalıdır. Yerel yönetimin, insiyatifine ve keyfine bırakılmamalıdır. Şimdiye kadar, bunlar yapılmadığından da biogazı üretememiyoz.
Üretilecek biyogazın, doğalgazdan farkı bulunmamaktadır. Oksijen yokluğunda anaerobik bakterilerin sindirim faaliyetleri sonucu oluşan metan içeriği yüksek yanıcı bir gazı haline gelir. İçerik olarak çoğunluğu metan gazından oluşur, %55-%75 arası metan, %44-%24 arası karbondioksit, ve en az %1 olmak üzere çeşitli gazlardan meydana gelmektedir.

Doğalgazın kullanıldığı bütün alanlarda biogazda kullanılmaktadır. Daha çok elektrik üretiminde, konutların ısıtılmasında ve mutfakta kullanılması gibi birçok uygulama alanı bulunmaktadır. Biyogazın yanma özelliği bileşiminde bulunan metan içeriğinden kaynaklanır. Biyogaz hava ile yaklaşık %14 oranında karıştırıldığı zaman tam yanma olmaktadır. Biogaz, doğalgazla çalışan fırın ve ocaklarda, termosifon ve şofbenlerde veya konutların ısıtılması için kaloriferde de yararlanılabilir. Biogaz, tüplerde sıkıştırılarak başka yerlere de taşınabilir veya motorlu taşıtlarda da kullanılabilir.

Bir biogaz santralinde anaerobik çürütücü bakteriler kullanılmaktadır. Biyogaz teknolojisinin yaygın olduğu ülkelerde her türlü organik atık bu tesislerde işlenerek hem enerji elde edilmekte, hem de, çevreye zarar verebilecek atıklar sterilize edilerek toprak ve su kirlenmesinin engellenmesi ile doğal denge de korunmaktadır. Biogaz üretildikten sonra, tesislerden çıkan atıklar, bitkisel üretimde gübre olarak kullanılarak değerlendirilmektedir. Katı atıkların anaerobik arıtımı için bazı ön arıtma ve son arıtma prosesleri gereklidir. Ön arıtmada çöpler parçalanarak, eleme, çöktürme, hamurlaştırma ve pastörize edildikten sonra gaz üretimi yapılacak şekle getirilir.

Biogaza dönüştürerek, enerji ihtiyaçlarının bir kısmınıda buradan karşılayan pek çok pek Avrupa ülkesinden, daha fazla potansiyele sahip ülkemizde ise bu enerjiin çok azından yararlanılmaktadır. Aynı nüfusa sahip olduğumuz Almanya’da 11 bin adet biogaz tesisinden yılda 37 milyar kilovatsaat elektrik enerjisi üretilmektedir. Türkiye’nin çeşitli kaynaklardan ürettiği, 292 milyar kilovatsaatlik elektrik enerjisi üretimini yaklaşık %12’ne denk gelen enerji kaynağını değerlendiremiyoruz. Sadece, Karakaya, Atatürk ve Keban Barajlarının iki katı veya Akkuyu Nükleer Santralının ürettiği enerjinin %80’nini karşılayabileceğimiz enerji kaynağını çöpe atmaktayız.

Halbuki, organik atıkları ve hayvan dışkısını enerjiye dönüştürerek çevreye zararını da ortadan kaldırdığımız gibi, istihdamda artmaktadır. Almanya’da faaliyet gösteren, 11 bin biogaz tesisi 40 bin kişiye istihdam yarattığı gibi, yurt dışından ithal ettiğimiz doğalgazın önemli bir kısmını bu yoldan sağlayarak , cari açığımızı kapatabiliriz.
Daha çok, doğalgaz getirilememmiş yörelerde ve kırsal kesimde bulunan insanların doğalgaz ihtiyaçlarını bu yolla karşılıyarak, enerji kaynağının yerinde kullanılması ekonomiz içinde büyük katkı sağlayabilir. O halde, köylerden başlayarak, her köyde birer biogaz tesisi kurulması hedef alınarak , 40 bin biogaz tesisi ile yenilebilir enerji kaynakları kullanarak, temiz enerji olarak köylerimizin yaşam şartlarını kolaylaştırabiliriz. Çünkü, bütün il ve ilçelere kadar BOTAŞ’ın doğalgaz boru hattı tamamlanmak üzeredir. Köyler için değişik çözümler bulunabilir. Başka enerji türleri bulunsa bile, evsel artıkların değerlendirilmesi için biogaz tesisi kurulmalıdır. Köylerde, biogaz tesislerini kurmak isteyenlere getirilecek teşvik, kredi ve ödeme kolaylıkları ile bu kaynağımızı değerlendirmeliyiz.

YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.